Leczenie insuliną

W czasie trwania ciąży produkcja hormonów przez łożysko systematycznie rośnie, powodując ciągle narastającą insulinooporność i konieczność stałego zwiększenia produkcji insuliny przez trzustkę ciężarnej. Z tego też powodu spożywane pokarmy mogą z uwagi na coraz mniejszą skuteczność produkowanej insuliny powodować zwyżki poziomu glukozy w surowicy krwi ciężarnej. Jeżeli przy prawidłowo przestrzeganej diecie wartości glikemii są nieprawidłowe do leczenia trzeba niestety włączyć insulinę.

Jest ona niezbędna do prawidłowego rozwoju dziecka i ciąży.

Intensywna insulinoterapia

Intensywna insulinoterapia polega na wielokrotnym w ciągu doby podawaniu insuliny, w taki sposób, by naśladować naturalny rytm wydzielania tego hormonu przez zdrowy organizmu. U osób zdrowych wyrzut insuliny następuje po spożyciu posiłku zawierającego węglowodany i jest automatyczny. U pacjentów z cukrzycą mechanizm ten jest zaburzony, a intensywna insulinoterapia ma za zadanie dostarczenie organizmowi insuliny dokładnie w tym czasie, kiedy następuje wzrost stężenia glukozy we krwi w wyniku trawienia spożytych węglowodanów. Intensywna insulinoterapia może mieć wiele odmian, w zależności od wieku, aktywności i potrzeb pacjenta. Jednym ze schematów jest podawanie 3 razy dziennie – do śniadania, obiadu i kolacji insuliny ludzkiej krótko działającej lub analogu szybko działającego, w takiej ilości, aby zrównoważyć zjedzony posiłek oraz podawanie insuliny długodziałającej wieczorem, lub dwa razy dziennie (rano i wieczorem), celem zabezpieczenia podstawowego wlewu insuliny.

Ewentualny sposób podawania insuliny ustali indywidualnie lekarz, bowiem w pewnych sytuacjach w cukrzycy ciążowej niezbędne jest podawanie tylko insuliny długodziałającej lub tylko doposiłkowo.

Jak podawać insulinę

Insulinę podajemy podskórnie, przy użyciu specjalnych wstrzykiwaczy – piór insulinowych lub penów. Insulina jest produkowana w tzw. wkładach do piór insulinowych. Obecnie na rynku są dostępne dwa rodzaje piór insulinowych: takie, w których wymieniamy naboje z insuliną – te są częściej w użyciu, oraz tzw. pióra jednorazowe – całe pióro po skończeniu insuliny wymieniamy na nowe.

Prawidłowa technika podawania insuliny wstrzykiwaczem typu pen obejmuje:

  1. Przygotowanie zestawu do podawania insuliny (pen, wkład z insuliną, igły z różną numeracją, środek dezynfekcyjny).
  2. Umycie rąk ciepłą wodą z mydłem.
  3. Przygotowanie pena z insuliną:
    • sprawdzenie nazwy insuliny i daty ważności leku,
    • założenie wkładu z insuliną do pena (zgodnie z instrukcją producenta),
    • prawidłowe wymieszanie insuliny mętnej (30 razy ruchem wahadłowym),
    • założenie igły do pena z uwzględnieniem zasad aseptyki (dezynfekcja gumowego korka),
    • wystrzyknięcie 1-2 jednostek insuliny celem odprowadzenia powietrza i wypełnienia przestrzeni w igle,
    • ustawienie właściwej dawki do podania.
  4. Przygotowanie miejsca podania insuliny:
    • miejsca wstrzyknięcia insuliny nie dezynfekujemy,
    • insulinę podajemy podskórnie po kątem 90’, a gdy tkanka podskórna jest cieńsza niż 10 mm, zmniejszamy kąt do 45°,
    • podajemy insulinę równomiernie pod stałym kątem,
    • sprawdzamy na dozowniku, czy dawka została podana,
    • liczymy do 5-10, aby zabezpieczyć się przed wycieknięciem insuliny z miejsca podania,
    • wyjmujemy igłę,
    • miejsca wkłucia nie przyciskamy gazikiem, nie masujemy,
    • po każdym podaniu insuliny zabezpieczoną igłę wyrzucamy do zamkniętego pojemnika na odpady,
    • toaletę ciała (prysznic, ciepła kąpiel) wykonujemy przed podaniem nocnej insuliny,
    • pamiętamy o zmianie miejsca podawania insuliny.
    • przednio-boczna część ramienia (powierzchnia ramienia rozpoczynająca się 4 palce nad stawem łokciowym i kończąca się 4 palce pod stawem ramiennym),
    • brzuch (fałd po obydwu stronach pępka w odległości 1-2 cm od pępka na szerokość dłoni chorego; wstrzyknięcie w pozycji siedzącej),
    • uda (przednio-boczna powierzchnia uda rozpoczynająca się na szerokość dłoni poniżej krętarza dużego i tak samo odległa od stawu kolanowego; wstrzyknięcie w pozycji siedzącej),
    • pośladki (dzielimy w myśli pośladek na cztery części, prowadząc linię pionową przez jego środek, a linię poziomą na wysokości szpary pośladkowej; wstrzyknięcie wykonujemy w górną zewnętrzną część pośladka),

Terapia pompą insulinową

Pompa insulinowa jest alternatywną metodą podawania insuliny (w porównaniu do wielokrotnych wstrzyknięć insuliny). Pompa insulinowa zastępuje wstrzyknięcia strzykawką jednorazową lub penem. Nosi się ją na zewnątrz ciała, np. na pasku. Terapia z zastosowaniem pompy insulinowej najlepiej ze wszystkich dostępnych metod leczenia naśladuje pracę trzustki, gdyż pompa dostarcza insulinę w sposób najbardziej przypominający uwalnianie insuliny u osób, które nie mają cukrzycy.